Ken je Esther van der Storm van STORMPUNT?
Ik appte haar onlangs dat een aflevering van onze podcast de best beluisterde van 2025 was. Haar reactie: "Wat leuk! Zullen we dit najaar iets samen doen? Een masterclass of training?"
Al snel kwamen we uit op een pittig maar dankbaar onderwerp: Wat als het lastig wordt in een sessie? We hebben allemaal weleens te maken met dominante deelnemers, hakken in het zand, passiviteit of eindeloze discussies. Laat staan een opdrachtgever die uit de bocht vliegt. Esther en ik hebben het allemaal meegemaakt – en geleerd om rustig te blijven en het juiste te doen. Meestal dan.
Dit najaar (2026): samenwerking tussen STORMPUNT en FOCUS Facilitators
We komen met een initiatief vol handvatten voor lastige situaties. En als je wilt, mag je zelfs experimenteren in een nagespeelde situatie. Gegarandeerd dat je er dan al snel helemaal in zit, of juist subtiel oplost!
In vier stappen van lastig naar opgelost
Wil je alvast wat houvast? Hier is het:
Stel je voor: Er ontstaat een flinke discussie die maar voortduurt. Laat je het lopen? Of ga je politieagentje spelen? Beide zijn niet slim. Wat dan wel?
Stap 1: Ondervangen
Als de groep ontspoort, vraag je je af: Wat heb ik in de voorbereiding laten liggen? Ik probeer altijd vooraf met de juiste mensen koffie te drinken of te bellen om te ontdekken wat er echt speelt. Dit vergroot mijn begrip van de situatie én het vertrouwen van de deelnemers in mij als facilitator. En ik ben altijd blij dat ik dat heb gedaan – het schept rust en vertrouwen in de sessie.
Stap 2: Onderkennen
Dan gebeurt het: die discussie in de groep. Misschien een open deur, maar onderken of het een probleem is. Misschien is het juist goed dat de discussie eindelijk plaatsvindt. Toets dit bij jezelf, je opdrachtgever of de groep. Probeer de discussie om te buigen naar dialoog (luister bijvoorbeeld naar deze podcastaflevering met Theo Land).
Stap 3: Onderzoeken
Neem een time-out (ja, net als een sportcoach). Sta stil met de groep bij de vraag: Waarom gebeurt dit nu? Deel eerst je observaties (gebruik de regels van feedback):
• "De afgelopen tien minuten zagen we een discussie over onderwerp X, waarbij A en B er niet uitkomen. Wat maakt dat dit gebeurt?"
• "Wat zou hier aan de hand kunnen zijn?"
Ga met de groep op zoek naar dieperliggende oorzaken. Soms gaat iemand gewoon door met discussiëren – die verdient dan nog even een extra time-out-teken van jou. Of subtieler: zwijg even en kijk die persoon aan. Grote kans dat de groep hem of haar zelf tot stoppen maant.
Het mooie? De groep wordt zich bewuster van haar gedrag en gaat meedenken in het ombuigen van het proces. Beter dan dat jij zelf moet ingrijpen.
Stap 4: Ombuigen (je laatste optie)
Lukt het niet om de groep zelf verantwoordelijk te laten zijn? Grijp dan in. Begin subtiel:
• "Mag ik voorstellen deze discussie te parkeren tot later?"
Lukt dat niet? Ga een niveau hoger:
• "Op deze manier halen we het doel van deze sessie niet. Ik zet hier een punt en we gaan verder."
Sommigen zullen opgelucht zijn – ook al zeggen ze dat niet hardop.
Let op!
• Met 50 deelnemers is samen onderzoeken kansloos; met 5 deelnemers werkt het wel.
• Hoe vaker je dit doet, hoe meer gevoel je erbij krijgt.
• Je fysieke houding en taalgebruik maken of breken de situatie. Houd jezelf af en toe de spiegel voor.
Hopelijk helpt dit jou bij het leidinggeven in lastige situaties.
